Mevcut ve Planlanan Kentsel Yeşil Alanların Yaya Erişilebilirliğinin Mekânsal Adalet İlkesi ile Karşılaştırmalı Değerlendirilmesi, İscehisar Örneği

Günümüz kentsel gelişim dinamikleri mekânsal planlamayı yalnızca fiziksel yapılaşmaya indirgeyen teknik bir uygulamadan çıkararak sürdürülebilirlik, yaşam kalitesi ve mekânsal adalet gibi çok boyutlu kavramları kapsayan bütüncül bir anlayışa dönüştürmüştür. Bu dönüşümün merkezinde yer alan kentsel yeşil alanlar, kent ekosistemini korumanın yanı sıra kentlilerin sosyo-ekonomik ve fiziksel refahını desteklemektedir. İmar mevzuatındaki standartlar bir kentte ihtiyaç duyulan yeşil alan miktarını nicelik olarak ortaya koysa da yeşil alanların niteliği, yaya erişilebilirliği ve mekânda adil dağılımı kentsel yaşam kalitesini etkileyen temel faktörlerdir. Bu araştırma Afyonkarahisar iline bağlı İscehisar ilçesindeki mevcut ve imar planında öngörülen yeşil alanların niceliksel büyüklüklerini ve yaya erişilebilirliğini Coğrafi Bilgi Sistemleri analizleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında ilçenin yeşil alan envanteri uydu görüntüleri, imar planı ve saha çalışması ile belirlenerek CBS ile sayısallaştırılmıştır. Bulgular, mevcut durumda kişi başına düşen park alanının 2.29 m²/kişi ile yasal standartların (10 m²/kişi) oldukça altında olduğunu, yeşil alanların kent merkezinde yoğunlaştığını, Medrese ve Kurtuluş gibi çeper mahallelerde ise yeşil alana erişimin sınırlı olduğunu göstermektedir. İmar planında ise bu oranın 7.08 m²/kişi’ye yükselmesi olumlu görülse de yeşil alana erişimde mahalleler arası mekânsal adaletsizlik devam etmektedir. Araştırma küçük ölçekli kentlerde plan kararlarının uygulanabilirliği ve erişilebilirlik standartları üzerine kritik öneriler sunmaktadır.