Siirt Yerleşim Dokusunda Bina Oryantasyonunun Gölge-Güneş Dinamiği ve Enerji Performansı Üzerine Ampirik Bir Değerlendirme

İnsanların günlük yaşam içerisinde işlerini daha kolay bir şekilde gerçekleştirebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları olmaktadır. Nüfusun artışı, konforal yaşam şartlarına talep, endüstrileşme, teknolojik gelişmeler vb. enerjiye olan ihtiyacı arttıran gelişmeler olmaktadır. Artan enerji ihtiyacı ve sürdürülebilirlik gereksinimleri, bina tasarımında enerji etkinliğini zorunlu kılmakta olup, bu anlamda "bina oryantasyonu (yönlenme)" kritik bir tasarım parametresi olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, Siirt kent yerleşim dokusu içinde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından Evren Mahallesi'nde inşa edilen konut yerleşiminin çevresel performansını değerlendirmek için sayısal simülasyon ve modelleme yöntemleri belirlenmiştir. Analizler, Yapı Bilgi Modelleme (BIM) entegrasyonu kapsamında, Autodesk Revit Simülasyon yazılımı kullanımıyla yapılmış olup, bina oryantasyonunun yarattığı gölge-güneş dinamiklerinin enerji performansı üzerindeki etkisinin ampirik olarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Yapılan ampirik değerlendirmeyle, bina yönü parametresinin enerji etkinliği üzerinde belirleyici bir role sahip olduğu kanıtlamıştır. İdeal enerji performansı için gerekli açı derecesi tespit edilmiş olup, güney yönünden ziyade güneydoğu cephelerinin daha verimli olduğu ve ana yaşam mekanlarının bu yönde konumlandırılması gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, optimal bina oryantasyonunun, enerji kayıplarını azaltmada ve binaların enerji performansını artırmada ne denli kritik olduğu ile BIM tabanlı simülasyonların, enerji etkin tasarımların geliştirilmesinde etkin bir araç olduğu belirlenmiştir.